Afscheid van de excellente school

Het predicaat ‘excellent’ dat de onderwijsinspectie aan scholen kan toekennen, schept verwarring en kan beter worden afgeschaft. Dat stellen AVS-voorzitter Petra van Haren en VO-Raad voorzitter Paul Rosenmöller zaterdag 17 maart in het televisieprogramma Kassa. Het consumentenprogramma onderzocht of kinderen in excellente scholen inderdaad het allerbeste onderwijs krijgen. Of wordt het label gebruikt als middel om nieuwe leerlingen aan te trekken?

En wat blijkt? In tegenstelling tot wat veel ouders denken, geeft het predicaat ‘excellent’ helemaal niet aan dat kinderen over de hele linie beter onderwijs krijgen. Wel betekent het dat een school op alle punten goed scoort in de rapporten van de onderwijsinspectie en daarnaast iets extra’s doet en daar heel goed in is. Dit kan bijvoorbeeld het aanbieden van Engelse les op een basisschool of een maatschappelijke activiteit zijn, zoals het goed laten aansluiten van het onderwijs op de situatie in de buurt waar de school staat.

‘Het begrip ‘excellent’ is verwarrend’

Michelin-sterren
Zo raken ouders in verwarring over het begrip ‘excellent’, stelt Rosenmöller. Hij vindt het bezwaarlijk dat de term de suggestie wekt dat de betreffende scholen beter zijn dan andere scholen. ‘Dat is niet het geval. Een “excellente” school onderscheidt zich op slechts één of meer specifieke punten, bijvoorbeeld op gebied van burgerschap of cultuur.’ Ook is hij er niet blij mee dat de onderwijsinspectie bepaalt welke scholen zich excellent mogen noemen. Hij vergelijkt het met het uitdelen van Michelinsterren en dat is geen taak van een onderwijsinspectie. Sinds 2012 hebben 941 scholen in basis- en voortgezet onderwijs het predicaat aangevraagd. Aan 468 scholen is het ook daadwerkelijk toegekend. ‘Dat betekent dat het gros van de scholen het predicaat niet begeert’, zei Petra van Haren van de Algemene Vereniging van Schoolleiders (AVS). ‘Soms hebben scholen simpelweg geen behoefte aan een extra blijk van erkenning door de inspectie.’

‘De Voedsel en Waren Autoriteit bepaalt ook niet of een rookworst lekker is’

Maf predicaat
De dagen van het begrip ‘excellent’ lijken getekend. Al in de zomer van 2017 gooide D66-Kamerlid Paul van Menen de knuppel in het hoenderhok, toen hij in een Kamerdebat het predicaat excellent ‘maf’ noemde. Van Menen vindt het geen taak van de overheid om te bepalen wat goed of excellent onderwijs is. ‘De Voedsel en Waren Autoriteit bepaalt ook niet of een rookworst lekker is, maar controleert alleen of die worst geconsumeerd kan worden. Het is aan anderen om uit te maken wat lekker of héél lekker is.’ En in februari 2018 steunde een grote Kamermeerderheid een SGP-motie om het begrip excellent in het hoger onderwijs vast af te schaffen. Niet alleen omdat het moeilijk is om een verschil aan te geven tussen ‘goed’ en ‘voldoende’, maar ook omdat er verkeerde prikkels van uitgaan. Scholen trekken extra leerlingen aan, omdat hun ouders ten onrechte denken dat hun kind er beter onderwijs krijgt dan op een naburige school.

‘Excellente’ kinderopvang vooral verwarrend

Ook in de kinderopvang schermen sommige organisaties met het begrip excellent. Zo roept de Amsterdamse kinderopvangorganisatie Curious Kids op haar website vol trots dat er dit jaar weer twee excellente GGD-rapporten zijn ontvangen. ‘Opnieuw een excellente beoordeling!’ In de rapporten van de GGD komt het begrip ‘excellent’ echter niet voor. Wel wordt duidelijk dat Curious Kids op alle terreinen werkelijk uitstekende kinderopvang biedt. Maar niet, zoals in het onderwijs, iets extra’s doet waardoor ‘recht’ ontstaat op het label excellent. En om de verwarring nog groter te maken: in de periode 2009 -2012 draaide Bureau Kwaliteit Kinderopvang (BKK) het programma Werken aan excellente kinderopvang. Hier ging het juist uitsluitend om aanvullende extra activiteiten voor verbetering van de kwaliteit van kinderopvang: goede scholings- en opleidingsbudgetten, duidelijke pedagogische programma’s en samenwerking tussen beroepsonderwijs en praktijk. Heel belangrijk, maar dit zegt weer niets over de kwaliteit van de geboden kinderopvang.

Auteur: Aart Verschuur

Deel Afscheid van de excellente school

Share on facebook
Share on linkedin
Share on email

Over KindVak nieuws

KindVak werkt met een aantal vaste redacteuren, die ons redactieteam vormen. Daarnaast zijn we altijd op zoek naar gastredacteuren.

De verantwoording voor ingebrachte teksten liggen bij de auteurs van deze teksten.

Het redactieteam van KindVak

Lees het nieuws per categorie

Beurs nieuws

Branche nieuws

Meld je aan voor de KindVak nieuwsbrief

Waar ontvang jij je updates het liefst?

Onderzoek naar het effect van leiderschapsstijlen op IKC-ontwikkeling

Valentine de Ruyter is zelf een van de mensen die de leergang directeur ICK gevolgd heeft. Op dit moment is zij bezig met een

In gesprek met Anje Ros, Lector Leren en Innoveren bij Fontys Hogescholen

Anje Ros, lector Leren en Innoveren bij Fontys Kind en Educatie, over ambitie, onderzoek, ontwikkeling en goed leraarschap.

Hoogbegaafde kinderen hebben ook aandacht nodig

Hoogbegaafde kinderen, een zege voor de leerkracht? Ze zijn snel, helpen soms andere kinderen en daarom richten leerkrachten hun aandacht vaak op de kinderen